Palmyra

Palmira, Tadmor

Typ stanowiska:

Stanowisko osadnicze: miasto antyczne i nekropola

Lokalizacja:

Syria
Oaza Palmyry w północnej części Pustyni Syryjskiej
Syryjska prowincja Homs

Datowanie:

– Na podstawie wzmianek w źródłach tekstowych osada typu miejskiego w oazie sięga co najmniej początku 2 tysiąclecia p.n.e.
– Pozostałości rozpoznane archeologicznie od okresu rzymskiego do czasów wczesnoislamskich:
– Okres rzymski (I wiek p.n.e.–IV wiek n.e.)
– Okres bizantyjski (V–VII wiek)
– Okres wczesnoislamski (VII–IX wiek)
– Od X wieku osada ograniczyła się do zabudowań na terenie temenosu dawnej świątyni Bela
– W XIII wieku powstał arabski zamek na wzgórzu ponad ruinami miasta

Najciekawsze odkrycia:

– Świątynia Allat (I–IV wiek) z dwoma głównymi zabytkami rzeźbiarskimi: posągiem Ateny i płaskorzeźbą architektoniczną lwa-strażnika
– Budynek principiów – komendantury obozu rzymskiego z tzw. Świątynią Sztandarów
– Grobowce podziemne (hypogea) Zabdy i Alaine z doskonale zachowanymi reliefami grobowymi (II–III wiek)
– Dwie wieże grobowe Kitota i Atenata w Dolinie Grobów (1. połowa I wieku n.e.)
– Wielobarwna mozaika z sali bankietowej jednego z domów, nieopodal Wielkiej Kolumnady, z połowy III wieku n.e.
– Zespół bazylik chrześcijańskich z V–VI wieku.

Historia badań:

Badane przez misję CAŚ UW w latach:

1959–2011

Typ badań:

Wykopaliska

Kierownicy badań:

Kazimierz Michałowski (1959–1969),
Anna Sadurska (1970–1972),
Michał Gawlikowski (1973–2009),
Grzegorz Majcherek, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW (od 2010)

Instytucje współpracujące:

– Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
– Syryjski Departament Starożytności

Opis stanowiska i badań:

Palmyra to antyczne bogate miasto karawanowe leżące w oazie pośrodku Pustyni Syryjskiej. Największą świetność miasto przeżywało w okresie Cesarstwa Rzymskiego (I-III wiek n.e.). Swój rozkwit Palmyra zawdzięczała dogodnemu położeniu na starożytnym „jedwabnym szlaku”, dzięki któremu miasto kontrolowało lukratywny handel pomiędzy krajami basenu Morza Śródziemnego, a Persją i Dalekim Wschodem.

Palmyra była wówczas gęsto zaludnionym miastem, z siatką regularnych ulic, imponującą Wielką Kolumnadą, monumentalnym łukiem, tetrapylonem z szesnastoma kolumnami z asuańskiego granitu, agorą otoczoną kolumnami, które zdobiły brązowe posągi zasłużonych obywateli, teatrem, termami i świątyniami: Nabu, patrona pisma i mądrości, Allat, bogini arabskiej, czczonej wśród koczowniczych plemion, Baalszamina – „Pana Niebios”. I wreszcie Bela – największą i najwspanialszą budowlą miasta, będącą symbolem jego bogactwa.

Kres samodzielności i prosperity Palmyry przyniosła nieudana próba sięgnięcia po władzę cesarską przez Zenobię, pierwszą arabską królową, zakończona jej klęską w 272 r,. kiedy to miasto zostało zdobyte przez cesarza Aureliana.
Pomimo zniszczeń miasto przetrwało i funkcjonowało nadal aż po okres wczesnego średniowiecza, ale ubożało i zmieniało swój wygląd. Powstały obóz legionowy, tak zwany Obóz Dioklecjana, nadał mu charakter garnizonu wojskowego. U schyłku antyku, wraz z chrześcijaństwem, pojawiły się tu kościoły, a z Islamem meczety, które z czasem zajęły miejsca tych ostatnich. Miasto upadało, znowu stawało się tylko małą, prowincjonalną osadą. Romantyczne, antyczne ruiny czekały na archeologów.

Polska misja wykopaliskowa Stacji Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, którą kierował prof. Kazimierz Michałowski, pojawiła się w Palmyrze w maju 1959 r. Od tego czasu badania w wielu częściach miasta i na nekropoli przyniosły spektakularne odkrycia, istotne dla poznania historii i kultury materialnej jego mieszkańców.

Wśród nich należy wymienić: budynek principiow – komendantury obozu rzymskiego z tzw. Świątynią Sztandarów, świątynię bogini Allat z I-IV wieku n.e., zespół bazylik chrześcijańskich z V-VI wieku n.e., grobowce podziemne (hypogea) Zabdy i Alaine z doskonale zachowanymi reliefami grobowymi, dwie wieże grobowe, Kitota i Atenatana w tzw. Dolinie Grobów, wspaniałą, wielobarwną mozaikę z sali bankietowej jednego z domów, nieopodal Wielkiej Kolumnady, z połowy III wieku n.e. To niezwykle cenne znalezisko, bo mozaiki w Palmyrze są wielką rzadkością, przedstawia greckiego herosa Bellerofonta zabijającego Chimerę. Ponadto, ważnym ustaleniem naszych naukowców było, że arabski zamek na wzgórzu ponad miastem pochodzi z XIII wieku, a nie z wieku XVI jak dotąd uważano.

Liczne znaleziska z polskich wykopalisk, wśród nich wielka płaskorzeźba lwa, strzegącego sanktuarium Allat, unikatowy, marmurowy posąg bogini Ateny, złoty skarb złożony z monet i biżuterii, rzeźby i reliefy grobowe, jeszcze do 2015 roku stanowiły ważną część kolekcji palmyreńskiego muzeum archeologicznego. Wiele z tych zabytków niestety dziś już nie istnieje.

Taryfa Palmyreńska

Tuż przed przerwaniem badań w Palmyrze (sezony 2010–2011), spowodowanym konfliktem zbrojnym, polscy archeologowie odnaleźli miejsce, gdzie w starożytności stała słynna „Taryfa palmyreńska”. Była to wielka kamienna płyta, na której, w 137 roku, umieszczono dwujęzyczną inskrypcję w języku greckim i aramejskim, będącą tekstem ustawy celnej, mówiącą o handlu lokalnym i opłatach za towary sprowadzane do miasta.

Pocięta na cztery części, stela trafiła w 1904 r. do kolekcji Ermitażu w Petersburgu, jako dar tureckiego sułtana dla cara Rosji. Kiedy ją demontowano i wywożono nie sporządzono niestety żadnej dokumentacji. Rezultaty prac polskiej misji pozwoliły uzupełnić istotną lukę w wiedzy o tym zbytku.

Inne materiały na temat misji:

Rezultaty badań:

Sezon po sezonie – „Newsletter PCMA”:

Wydarzenia związane z projektem:

kwiecień 2022: Promocja książki prof. Michała Gawlikowskiego „Tadmor–Palmyra”
październik 2021: Open Access: książka prof. Gawlikowskiego o świątyni Allat w Palmyrze
grudzień 2019: Prof. Michał Gawlikowski uhonorowany Nagrodą im. prof. Jana Zachwatowicza
grudzień 2019: Uroczystość wręczenia nagrody prof. Michałowi Gawlikowskiemu
październik 2017: Odrestaurowana płaskorzeźba Lwa Palmyreńskiego w Muzeum Narodowym w Damaszku
lipiec 2017: Lew Palmyreński na sesji UNESCO w Krakowie
maj 2017: Lew palmyreński nowym logo CAŚ UW
kwiecień 2017: Wystawa w siedzibie UNESCO w Paryżu: „Against the Sands of Time. Documentation and Reconstruction of the World Heritage – the Polish Experience”
maj 2016 Nasi specjaliści ponownie pracowali w Palmyrze
marzec-kwiecień 2016: Wystawa: „W cieniu wojny. Zabytki Syrii i Iraku w badaniach Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego”. 31 marca – 21 kwietnia 2016, Pałac Kazimierzowski, Kampus Główny UW
kwiecień 2016: Konferencja: “Polacy na Bliskim Wschodzie”, sesja specjalna: “Endangered Heritage. Archaeological Research and Conservation in Syria and Iraq”, 1. kwietnia 2016, Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego
kwiecień 2016: Konferencja „Życie w Palmyrze, życie dla Palmyry”
kwiecień 2016: Konferencja prasowa na temat Palmyry
kwiecień 2016: Specjaliści z CAŚ UW odwiedzili Palmyrę
sierpień 2015: Profesor Michał Gawlikowski o tragedii Palmyry
sierpień 2015: Khaled el Assad (1934-2015)
grudzień 2010: Konferencja naukowa „Palmyra – królowa pustyni. 50 lat polskich wykopalisk w Palmyrze 1959–2009”
czerwiec 2010: Jedwab i klejnoty – palmyreńskie wyprawy handlowe
czerwiec 2010: Oaza Wyobraźni – wystawa z okazji 50-lecia polskich badań archeologicznych w Palmyrze

Bibliografia projektu:

Książki

Palmyre 1. Michałowski, K. 1960. Palmyre. Fouilles polonaises 1959, Warsaw: PWN.

Palmyre 2. Michałowski, K. 1962. Palmyre. Fouilles polonaises 1960, Warsaw: PWN.

Palmyre 3. Michałowski, K. 1963. Palmyre. Fouilles polonaises 1961, Warsaw: PWN.

Palmyre 4. Michałowski, K. 1964. Palmyre. Fouilles polonaises 1962, Warsaw: PWN.

Palmyre 5. Michałowski, K. 1966. Palmyre. Fouilles polonaises 1963 et 1964, Warsaw: PWN.

Palmyre 6. Gawlikowski, M. 1973. Le temple palmyrénien. Etude d’épigraphie et de topographie historique, Warsaw: PWN.

Palmyre 7. Sadurska, A. 1977. Le tombeau de famille de ʻAlainê, Warsaw: PWN.

Palmyre 8. Gawlikowski, M. 1984. Les principia de Dioclétien:“Temple des Enseignes”, Warsaw: PWN.

Gawlikowski, M. 1970. Monuments funéraires de Palmyre, (=Travaux du Centre d’Archéologie Méditerranéenne de l’Académie Polonaise des Sciences Vol. 9), Warsaw: PWN.

Gawlikowski, M. 1975. Recueil d’inscriptions palmyréniennes provenant de fouilles syriennes et polonaises récentes à Palmyre, Mémoires présentés par divers savants étrangers à l’Académie, 16(1), 263–377.

Sadurska, A. and Bounni A. 1994. Les sculptures funeraires de Palmyre, (=Suppl. Riv. Archeol. Vol. 13), Rome: G. Bretschneider.

Gawlikowski, M., Gawlikowska, K. and Nowogórski, P. 2010. Palmyra. Warsaw: Fundacja Przyjaciół Instytutu Archeologii UW.

Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), 2013. Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP.

Barański, M. 2019. Konstrukcja i technika budowlana w starożytnej Palmyrze, Kielce: Politechnika Świętokrzyska.

Gawlikowski, M. 2021. Tadmor – Palmyra. A caravan City between East and West. Krakow: IRSA.

Gawlikowski, D. Wielgosz-Rondolino (eds.) Life in Palmyra, Life for Palmyra, Proceedings of the Conference in Memory of Khaled (al-) As’ad, April 21st-22nd, 2016. Leuven: Peeters.

Artykuły :

al-As’ad, K. and Gawlikowski, M. 1986–1987. New honorific inscriptions in the Great Colonnade of Palmyra, Annales Archéologiques Arabes Syriennes, 36–37, 164–171.

al-As’ad, K. and Gawlikowski, M. 1997. The Inscriptions in the Museum of Palmyra: A Catalogue. Palmyra, Warsaw: Palmyra Museum, WUP.

Barański, M. 1988. The Ruins of Palmyra: The problems of preservation, [w:] Transactions,(ASCHB), vol. 13, s. 3-8

Barański, M. 1990. The Colossal Order in the Near East, [w:] Akten des XIII Internationalen Kongresses fur Klassiche Archaeologie, Berlin 1988, Mainz s. 358-359

Barański, M. 1991. Opus Palmyrenum, [w:] Damaszener Mitteilungen, no 5, s. 379-384

Barański, M. 1992. Remarks on the Near Eastern Colossal Order, [w:] 50 Years of Polish Excavations in Egypt and the Near East, Acts of the Symposium at the Warsaw University, 1986, Warszawa , s. 65-70

Barański, M. 1993. The Roman Army in Palmyra : A case of adaptation of pre-existing city, [w:] E. Dabrowa(ed.) The Roman and Byzantine Army in the East, Kraków, s. 9-7

Barański, M. 1995. The Great Colonnade of Palmyra, Reconsidered, [w:] Palmyra and Arameans, ARAM 7, Leuven, s. 37-46

Barański, M. 1995. Palmyra necropolis. The problems of preservation – Nekropole Palmyry. Problemy konserwacji – Les necropoles de Palmyre. Problemes de conservation, [w:] O. Czerner, Cemetery Art – Sztuka cmentarna – L’art de cimetiere, Wrocław, 363-373

Barański, M. 1995. Building techniques in Palmyra in: Studies in the History and Archaeology of Jordan, 5 s. 231-233

Barański, M. 1996. Development of building techniques in Palmyra, [w:] Palmyra and the Silk Road, AAAS 42, Damascus, s.379-384

Barański, M. 1997. Western Aqueduct in Palmyra, w: Studia Palmyreńskie, vol.10., s. 7-17

Barański, M. 2000. The Adoption of the arch structure in architecture of the Arabian Peninsula, [w:]The Mandaeans, Antich and Edessa and Cultural Interchange in the Arabian Peninsula ARAM, vol. 11-12, s. 123-130

Barański, M. 2001. Re-discovery of Palmyra, [w:] Proceedings. International Millenium Congress „More than two thousand years in the history of architecture, UNESCO, Bethelem 2000, vol 2, session 3-6

Barański, M. 2013. The First Archaeologist of Palmyra, [w:] Fifty Years of Polish Excavations in Palmyra, Studia palmyreńskie 12., s. 31-36

Barański, M. 2017. Recovery of Palmyra Monuments, [w:] S. Giometti (ed.) Proceedings, Heritage for Planet Earth “Smart Travel, Smart Architecture, Heritage and its Enjoyment for Dialogue, Florence, s. 62-68

Barański, M. 2017. Damaged landscape of ancient Palmyra and its recovery, [w:] Kobylińska-Bunsch, Z. Kobyliński, L. D. Nebelsick (eds.) Archaeologia Hereditas Preventive conservation of human environments 6. Architecture as an element of the landscape, Warszawa, s. 47-55

Barański, M. 2019. – Arch Construction in Palmyra (Syria), [w:] Proceedings World Multidisciplinary Civil Engineering -Architecture – Urban Planning Symposium, Prague 2018, online – Marek Barański 2019 IOP Conf. Ser. Mat. Sci. Eng. 471 082012, DOI 10.1088/1757-899X471/8/082012

Barański, M. 2020. Palmyra. The Future of the Ancient City and the Modern Town, w: M. Uzor (ed.), “The Future of the Middle East”, New York 2020, s. 287-314,.

Barański, M. 2020. Engineering Knowledge in Ancient Palmyra, in “Synergy of Culture and Civil Engineering- History and Chalenges”, IABSE symposium Wrocław 2020, Zurich s. 520-527,

Barański, M. 2022. The Monumental Arch in Palmyra in M. Gawlikowski, D. Wielgosz Rondolino, M. Żuchowska,(eds.) Life in Palmyra, Life for Palmyra, Proceedings of the Conference in Memory of Khaled (al-) As’ad, April 21st-22nd, 2016, 83-89. Leuven: Peeters.

Borkowska, T. 1966. Palmyreńskie reliefy wotywne, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 1), Warsaw: WUP, 96–125.

Brykczyński, P. 1975. Astrologia w Palmyrze, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 47–109.

Byliński, J. 1991. The Arab Castle in Palmyra, PAM, 2, 91–93.

Byliński, J. 1994. Survey of the Arab Castle in Palmyra, 1993. PAM, 5, 144–153.

Bylinski, J. 1995. „A IIIrd Century Open-Court Building in Palmyra. Excavation Report.” Damaszener Mitteilungen 8: 213-46.

Byliński, J. 1996. Palmyra. Arab Castle 1995, PAM, 7, 147–159.

Byliński, J. Qal’at Shirkuh at Palmyra: a medieval fortress reinterpreted, Bulletin d’études orientales, 51 (1999), 151-208,

Daszewski, W. A. and Kołątaj, W. 1970. Wstępny raport z wykopalisk Polskiej Misji Archeologicznej w Palmyrze w 1968 r., in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 4), Warsaw: WUP, 69–78.

Daszkiewicz, M. 1994. An archaeometric study of ceramic and clay samples from Palmyra, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 9), Warsaw: PCMA, WUP, 1–4.

Daszkiewicz, M. and Raabe, J. 1997. Glass from Palmyra in laboratory studies, PAM, 8, 199–202.

Filarska, B. 1966. Elementy dekoracji architektonicznych z I wieku n.e. znalezione na terenie Obozu Dioklecjana w Palmyrze, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 1), Warsaw: WUP, 59–73.

Filarska, B. 1967. Studia nad dekoracjami architektonicznymi Palmyry, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 2), Warsaw: WUP, 1–157.

Gąssowska, B. 1982. Maternus Cynegius, praefectus praetorio Orientis and the destruction of the Allat Temple in Palmyra. Archeologia, 33, 107–123.

Gawlikowska, K. 2015. A new look on some old glass finds from Palmyra. PAM, (24)1, 779–790.

Gawlikowska, K. and al-As’ad, K. (1994). The collection of glass vessels in the Museum of Palmyra, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 9), Warsaw: PCMA, 5–36.

Gawlikowski, M. 1966. Problemy ikonografii kapłanów palmyreńskich, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 1), Warsaw: WUP, 74–95.

Gawlikowski, M. 1966. Remarques sur l’usage de la fibule à Palmyre, in: M. L. Bernhard (ed.), Mélanges offerts à Kazimierz Michałowski, Warsaw: PWN, 411–419.

Gawlikowski, M. 1966. Un nouveau type d’Héraclès à Palmyre, ÉT, 3, 142–149.

Gawlikowski, M. 1968. Die polnischen Ausgrabungen in Palmyra 1959-1967, AA, 2, 289–307.

Gawlikowski, M. 1969. A propos des reliefs du temple des Gaddê à Doura, Berytus, 18, 105-112.

Gawlikowski, M. 1969. Deux inscriptions latines de Palmyre, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 71–76.

Gawlikowski, M. 1969. Rodzina Elahbela, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: Uniwersytet Warszawski, WUP, 47–58.

Gawlikowski, M. 1969. Trzy grobowce palmyreńskie (Three Palmyrene tombs), in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 59–69.

Gawlikowski, M. 1969. Wykopaliska w Palmyrze ostatnich lat, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 105–109.

Gawlikowski, M. 1970. Classement, chronologie, évolution de la tour funéraire à Palmyre, ÉT, 5, 168–181.

Gawlikowski, M. 1970. Dwie palmyreńskie rzeźby nagrobne w zbiorach polskich, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 4), Warsaw: WUP, 87–92.

Gawlikowski, M. 1970. Nouvelles inscriptions du Camp de Dioclétien, Syria. Archéologie, Art et histoire, 47(3), 1970, 313–325.

Gawlikowski, M. 1970. Obóz Dioklecjana w Palmyrze, Prace Komisji Archeologicznej Oddziału PAN w Krakowie, 9, 37–53.

Gawlikowski, M. 1970. Palmyrena, Berytus, 19, 65–86.

Gawlikowski, M. 1971. Inscriptions de Palmyre. Syria. Archéologie, Art et histoire, 48(3), 407–426.

Gawlikowski, M. 1971. L’évolution de la tour funéraire de Palmyre, in : K. F. Kumaniecki (ed.), Acta XI Conventus „Eirene”, diebus 21-25 mensis Octobris anni 1968 habiti, Warsaw: Ossolineum, 425–428.

Gawlikowski, M. 1973. Liturges et custodes. Sur quelques inscriptions palmyréniennes, Semitica, 23, 113–124.

Gawlikowski, M. 1974. Le tadmoréen. Syria. Archéologie, Art et histoire, 51(1), 91–103.

Gawlikowski, M. 1974. Les défenses de Palmyre, 231-242. Syria. Archéologie, Art et histoire, 51, 231–242.

Gawlikowski, M. 1975. Chronique des fouilles: Palmyre 1972 (chantier rempart), ÉT, 8, 377–378

Gawlikowski, M. 1975. Remarks on the Ramparts of Palmyra, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 45–46.

Gawlikowski, M. 1975. Trois inscriptions funéraires du Camp de Dioclétien, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 127–133.

Gawlikowski, M. 1976. Allat et Baalshamîn, in: P. Ducrey, C. Bérard, C. Dunant and F. Paschoud (eds.) Mélanges d’histoire ancienne et d’archéologie offerts à Paul Collart (=Cahiers d’archéologie romande, Vol. 5), Lausanne: Bibliothèque historique vaudoise, 197–203.

Gawlikowski, M. 1976. Chronique des fouilles: Palmyre 1973, ÉT, 9, 273–281.

Gawlikowski, M. 1976. Le Camp de Dioclétien: bilan préliminaire, in: Palmyre, bilan et perspectives. Colloque de Strasbourg (18-20 octobre 1973), (=Travaux du Centre de Recherche sur le Proche Orient et la Grèce Antique, Vol. 3), Strasbourg: Brill, 153–163.

Gawlikowski, M. 1976. Le Camp de Dioclétien: bilan préliminaire, Palmyre. in : Bilan et perspectives , Actes du colloque (18-20 octobre 1973), (=Travaux du Centre de Recherche sur le Proche-Orient et la Grèce Antiques de l’Université des Sciences Humaines de Strasbourg, Vol. 3), Strasbourg: Brill, 153–162.

Gawlikowski, M. 1976. Les tombeaux anonymes, Berytus, 24, 35–42.

Gawlikowski, M. 1977. Chronique des fouilles: Palmyre 1977, ÉT, 10, 421–422.

Gawlikowski, M. 1977. Le temple d’Allat à Palmyre. Revue Archéologique, 2, 253–274.

Gawlikowski, M. 1978. Chronique des fouilles: Palmyre 1975, Palmyre 1976, ÉT, 11, 1978, 267–273.

Gawlikowski, M. 1979. Two Classical Sculptures from Palmyra, in: J. N. Coldstream and M. A. R. Colledge (eds.) Greece and Italy in the Classical World. Proceedings of the XI International Congress of Classical Archaeology, London, 3-9 September 1978, London: National Organizing Committee, XI International Congress of Classical Archaeology, 290.

Gawlikowski, M. 1979/1980. Aus dem syrischen Götterhimmel. Zur Ikonographie der palmyrenischen Götter, in: Trierer Winckelmannsprogramm 1/2, Mainz: Verlag Philip von Zabern, 17–26.

Gawlikowski, M. 1983. Allat-Athena of Palmyra, in: M. Papathomopoulos and V. Christides (eds.), Graeco-Arabica II, The First International Congress on Greek And Arabic Studies (June 19-24, 1983), Athens: Ministry of Culture and Sciences, Greece, 217–226.

Gawlikowski, M. 1983. Le sanctuaire d’Allat à Palmyre: aperçu préliminaire, Annales Archéologiques Arabes Syriennes, 33, 179–198.

Gawlikowski, M. 1983. Le sanctuaire d’Allat á Palmyre. Aperçu préliminaire, AAAS, 33, 179–198.

Gawlikowski, M. 1983. Palmyre et l’Euphrate, Syria, 60(1), 53–68.

Gawlikowski, M. 1983. Palmyre, mission polonaise, Chronique archéologique, Syria. Archéologie, Art et histoire, 60(1), 297

Gawlikowski, M. 1983. Réflexions sur la chronologie du sanctuaire d’Allat à Palmyre, Damaszener Mitteilungen, 1, 59–68.

Gawlikowski, M. 1983. Une tête d’Athéna. ÉT, 13, 89–97.

Gawlikowski, M. 1985. Les principia de Dioclétien à Palmyre. Projet et réalisation, Le dessin d’architecture dans les sociétés antiques, in: Le dessin d’architecture dans les sociétés antiques. Actes du Colloque de Strasbourg 26-28 janvier 1984 (=Travaux du Centre de Recherche sur le Proche Orient et la Grèce Antiques, Vol. 8), Strasbourg: Brill, 283–290.

Gawlikowski, M. 1985. Les princes de Palmyre, Syria, 62, 251–261.

Gawlikowski, M. 1985. Świątynia Allat w Palmyrze. Wstępny raport z wykopalisk 1974–1976, in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 5–25.

Gawlikowski, M. 1986. Les dieux associés. Note sur un bas-relief votif de la Palmyrène, Iconographie classique et identités régionales, BCH Supplément, 14, 389–393.

Gawlikowski, M. 1986. Les comptes d’un homme d’affaires dans une tour funéraire à Palmyre, Semitica, 36, 87–99.

Gawlikowski, M. 1986. Palmyre (mission polonaise), Syria, 63, 397–379.

Gawlikowski, M. 1986. La première enceinte de Palmyre. in: P. Leriche and H. Tréziny (eds.), La fortification dans l’histoire du monde grec. Actes du Colloque International. La fortification et sa place dans l’histoire politique, culturelle et sociale du monde grec. Valbonne, décembre 1982. (=Colloques Internationaux du Centre National de la Recherche Scientifique, Vol. 614). Paris: Éditions du CNRS, 51–54.

Gawlikowski, M. 1987. Die Skulptur von Palmyra, in: E. M. Ruprechtsberger (ed.), Palmyra. Geschichte, Kunst und Kultur der syrischen Oasenstadt. Einführende Beiträge und Katalog zur Ausstellung. (=Linzer Archäologische Forschungen, Bd. 16), Linz: Stadtmuseum Linz, 249–254, 283–284, 287–339.

Gawlikowski, M. 1987. Palmyre (mission polonaise), Syria, 64, 282.

Gawlikowski, M. 1988. Le commerce de Palmyre sur terre et sur eau, in J. F. Salles (ed.) L’Arabie et ses mers bordières I. Itinéraires et voisinages. Séminaire de recherche 1985–1986 (=Travaux de la Maison de l’Orient, Vol. 16), Lyon: Maison de l’Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux, 163–172.

Gawlikowski, M. 1989. Les temples dans la Syrie á l’époque hellénistique et romaine, in: J. M. Dentzer and W. Orthmann (eds.) Archéologie et histoire de la Syrie. La Syrie de l’ époque achéménide à l’ avènement de l’ Islam (=Schriften zur Vorderasiatischen Archäologie, Bd. 1) Saarbrücken: Saarbrücken Druckerei und Verlag, 323–346.

Gawlikowski, M. 1990. Le premier temple d’Allat. in: P. Matthiae, M.N. van Loon, and H. Weiss (eds.), Resurrecting the past: A joint tribute to Adnan Bounni, (=Uitgaven van het Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut te İstanbul, Vol. 67), Istanbul: Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut, 101–108.

Gawlikowski, M. 1990. Les dieux de Palmyre, in: W. Haase (ed.), Religion. Heidentum: die religiösen Verhältnisse in den Provinzen (Forts), (=Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt T. 2: Principat Bd. 18,4), Religion Berlin, New York: de Gruyter. 2605–2658.

Gawlikowski, M. 1990. Palmyra. PAM, 1, 37–44.

Gawlikowski, M. 1990. Palmyre (saisons 1988 et 1989), Syria, 67, 449–451.

Gawlikowski, M. 1991. L’hellénisme et les dieux de Palmyre, in: Hellenism in the East. Proceedings of the First International Archaeological Conference Delphi 6-9 November 1986, Athens: European Cultural Centre of Delphi, 245–256.

Gawlikowski, M. 1991. Palmyra. PAM, 2, 85–90.

Gawlikowski, M. 1991. Un banquet dionysiaque à Palmyre, ÉT, 15, 158–161.

Gawlikowski, M. 1992. Fouilles récentes à Palmyre, CRAI, 135(2), 399–410.

Gawlikowski, M. 1992. La ville aux mille colonnes. Les siècles obscurs. Le Monde de la Bible, 15–24, 46.

Gawlikowski, M. 1992. Palmyra 1991, PAM, 3, 68–76.

Gawlikowski, M. 1992. Palmyra, in: Freedman, D. N. (ed.), (=Anchor Bible Dictionary, Vol. 5), New York: Doubleday, 136–137.

Gawlikowski, M. 1992. Palmyre: bilan provisoire, in: S. Jakobielski and J. Karkarowski (eds.), 50 Years of Polish Excavations in the Egypt and the Near East. Acts of the Symposium at the Warsaw University 1986, Warsaw: PCMA, Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej PAN, 116–121.

Gawlikowski, M. 1993. Chronique des fouilles. Palmyre 1981-1987, ÉT, 16, 325–335.

Gawlikowski, M. 1993. Eine neuentdeckte frühchristliche Kirche in Palmyra, in: E. Ruprechtsberger (ed.), Syrien von den Aposteln zu den Kalifen, (=Linzer Archäologische Forschungen 21), Linz: Phoibos Verlag, 150–157.

Gawlikowski, M. 1993. Le péage à Palmyre en 11 après J.-C., Semitica, 41/42, 163–172.

Gawlikowski, M. 1993. Les site et ses monuments, in: J. Dentzer-Feydy and J. Teixidor (eds.), Les antiquités de Palmyre au Musée du Louvre, Paris: Musée du Louvre, 15–23.

Gawlikowski, M. 1993. Palmyra 1992, PAM, 4, 111–118.

Gawlikowski, M. 1993. Rapports des missions actives à Palmyre 1990-1991, Syria, 70, 561–567.

Gawlikowski, M. 1994. Les oreilles de cheval ou un souvenir de la Décapole à Palmyre, in: A. O. Jentel and G. Deschênes-Wagner (eds.) Tranquillitas, Mélanges en l’honneur de Tran tam Tinh, Québec: Université Laval, 199–206.

Gawlikowski, M. 1994. Palmyra as a trading centre, Iraq, 56, 27–33.

Gawlikowski, M. 1994. Palmyra, PAM, 5, 133–143.

Gawlikowski, M. 1995. Les Arabes de Syrie dans l’antiquité, in: K. van Lerberghe (ed.), Immigration and Emigration within the Ancient Near East. Festschrift Edward Lipiński, (=Orientalia Lovaniensia Analecta, Vol. 65), Leuven: Peeters Publishers, 83–92.

Gawlikowski, M. 1995. Les Arabes en Palmyrène, in: H. Lozachmeur (ed.), Présence arabe dans le croissant fertile avant l’Hégire: Actes de la Table ronde internationale organisée par l’Unité de recherche associée 1062 du CNRS, Etudes sémitiques au Collège de France, le 13 novembre 1993, Paris: 103–108.

Gawlikowski, M. 1995. News from Palmyra: Current Work in a Perspective, ARAM , 7, 1–7.

Gawlikowski, M. 1995. Tempel, Gräber und Kasernen. Die polnische Ausgrabungen im Diokletianslager, Antike Welt, 27, 21–27.

Gawlikowski, M. 1996. Palmyra and its Caravan Trade, in: Palmyra and the Silk Road. Special Issue Documenting the Activities of the International Colloquium. Palmyra, 7-11 April 1992, (=Les Annales Archéologiques Arabes Syriennes, Vol. 42), Damaskus: Directorate-General of Antiquities and Museums Syrian Arab Republic, 139–145.

Gawlikowski, M. 1996. Palmyra. Excavations 1995, PAM, 7, 139–146.

Gawlikowski, M. 1996. The Athena of Palmyra, Archeologia, 47, 21–32.

Gawlikowski, M. 1997. Du hamana au naos. Le temple palmyrénien hellénisé, Topoi, 7, 837–849.

Gawlikowski, M. 1997. L’habitat à Palmyre de l’Antiquité au Moyen-Age, in: C. Castel, M. al-Maqdissi, and F. Villeneuve (eds.), Les maisons dans la Syrie antique du IIIe millénaire aux débuts de l’Islam: pratiques et représentations de l’espace domestique. Actes du colloque international, Damas, 27–30 juin 1992 (=Bibliothèque archéologique et historique, Vol. 150). Beirut: Institut français du Proche-Orient. 161–166

Gawlikowski, M. 1997. Malakbel, in: J. Ch. Balty, E. Berger, J. Boardman, P. Bruneau, F. Canciani, L. Kahil, V. Lambrinoudakis and E. Simon (eds.), (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Vol. 8), Düsseldorf: Artemis Verlag, 803–805.

Gawlikowski, M. 1997. Nanai in: J. Ch. Balty, E. Berger, J. Boardman, P. Bruneau, F. Canciani, L. Kahil, V. Lambrinoudakis and E. Simon (eds.), (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Vol. 8), Düsseldorf: Artemis Verlag, 865.

Gawlikowski, M. 1997. Nasr, in: J. Ch. Balty, E. Berger, J. Boardman, P. Bruneau, F. Canciani, L. Kahil, V. Lambrinoudakis and E. Simon (eds.), (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Vol. 8), Düsseldorf: Artemis Verlag, 867–868.

Gawlikowski, M. 1997. Palmyra, excavations 1996, PAM, 8, 191–197.

Gawlikowski, M. 1997. The Oriental City and the Advent of Islam, in: G. Wilhelm (ed.), Die Orientalische Stadt: Kontinuität, Wandel, Bruch. 1. Internationales Colloquium der Deutschen Orient-Gesellschaft 9.–10. Mai 1996 in Halle/Saale. Saarbrücken: SDV, 339–350.

Gawlikowski, M. 1997. Theoi synnaoi, in: J. Ch. Balty, E. Berger, J. Boardman, P. Bruneau, F. Canciani, L. Kahil, V. Lambrinoudakis and E. Simon (eds.), (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Vol. 8), Zürich: Artemis Verlag Zürich, 1205–1206.

Gawlikowski, M. 1998. Palmyra: Excavations 1997. PAM, 9, 197–211.

Gawlikowski, M. 1999. Motab et hamana. Sur quelques monuments religieux du Levant, Topoi, 9/2, 491–505.

Gawlikowski, M. 1999. Palmyra: Excavations, 1998, PAM, 10, 189–196.

Gawlikowski, M. 2000. Héraclès au désert. Autel dédié à Héraclès-Nergal, BCH Supplément, 38, 155–160.

Gawlikowski, M. 2000. Palmyra. Season 1999. PAM, 11, 249–260.

Gawlikowski, M. 2001. Deux publicains et leur tombeau, Syria , 75, 145–151.

Gawlikowski, M. 2001. Le groupe épiscopal de Palmyre, in: C, Evers and A. Tsingarida (eds.), Rome et ses provinces. Genèse et diffusion d’une image du pouvoir. Hommages à Jean-Charles Balty (Lucernae Novantiquae), (=Études d’Archéologie Classique de l’Université libre de Bruxelles) Brussels: Le Livre Timperman, 119–127.

Gawlikowski, M. 2001. Palmyra bizantyńska. Miasto i jego katedra, in: B. Iwaszkiewicz-Wronikowska (ed.), (=Sympozja Kazimierskie poświęcone kulturze świata późnego antyku i wczsnego chrześcijaństwa, T. 2), Lublin: Wydawnictwo Naukowe KUL, 187–195.

Gawlikowski, M. 2001. Palmyrene Sculpture, in: J. M. Padgett (ed.), Roman Sculpture in the Art Museum, Princeton: Princeton University, 350–363.

Gawlikowski, M. 2002. Palmyra. Season 2001, PAM, 13, 257–269.

Gawlikowski, M. 2003. Palmyra. Season 2002, PAM, 14, 279–290.

Gawlikowski, M. 2003. Palmyra: from a tribal federation to a city, in: K.S. Freyberger, A. Henning, and H. von Hesberg (eds.), Kulturkonflikte im Vorderen Orient an der Wende vom Hellenismus zur römischen Kaiserzeit, (=Orient-Archäologie, Bd. 11), Rahden/Westf.: Verlag Marie Leidorf GmbH, 7–10.

Gawlikowski, M. 2003. Un nouveau temple d’Allat dans une inscription revisitée, Semitica, 51, 57–64.

Gawlikowski, M. 2004. Palmyra. Season 2003, preliminary report, PAM, 15, 313–324.

Gawlikowski, M. 2004. The Lions of Allat, in: in: G. K. Livadas (ed.), Festschrift in Honour of V. Christides, (=Graeco-Arabica, Bd. 9-10), Athens: Institute for Graeco-Oriental and African Studies, 151–162.

Gawlikowski, M. 2005. Der Neufund eines Mosaiks in Palmyra, in: A. Schmidt-Colinet (ed.), Palmyra. Kulturbegegnung im Grenzbereich (Zaberns Bildbände zur Archäologie, Vol 22), Mainz: Verlag Philipp von Zabern GmbH, 29–30.

Gawlikowski, M. 2005. Palmyra 2004. PAM, 16, 461–465.

Gawlikowski, M. 2005. Palmyra, Current World Archaeology, 12, 26–32.

Gawlikowski, M. 2005. Palmyre chrétienne et sa cathédrale, Dossiers d’Archéologie, 309, 70–71.

Gawlikowski, M. 2006. Palmyra 2004, PAM, 16, 461–465

Gawlikowski, M. 2007. Arabes et Arabies dans l’Antiquité, Topoi 14, 41–46.

Gawlikowski, M. 2007. Beyond the colonnades. The housing architecture in Palmyra, in K. Galor and T. Waliszewski (eds.), From Antioch to Alexandria: Recent studies in domestic architecture, Warsaw: Institute of Archaeology, UW, 79–93.

Gawlikowski, M. 2007. L’apothéose d’Odeinat sur une mosaïque récemment découverte à Palmyre, CRAI, 149(4), 1293–1303.

Gawlikowski, M. 2007. Odainat et Hérodien, rois des rois, Mélanges de l’Université Saint-Joseph, 60, 289–311.

Gawlikowski, M. 2008. Palmyra. Excavations in the Allat Sanctuary, 2005–2006, PAM, 18, 531–541.

Gawlikowski, M. 2008. The Statues of the Sanctuary of Allat in Palmyra, in Y. Z. Eliav, E. A. Friedland, and S. Herbert (eds.), The sculptural environment of the Roman Near East: reflections on culture, ideology, and power (=Interdisciplinary Studies in Ancient Culture and Religion, Vol. 9), Leuven–Dudley, MA: Peeters, 397–411.

Gawlikowski, M. 2009. A lonely hunter from Palmyra, in: J.M. Burdukiewicz (ed.), Understanding the past: Papers offered to Stefan K. Kozłowski, Warsaw: CRASEE, 123–129.

Gawlikowski, M. 2009. Bellerophon, in: (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Supplementum), Düsseldorf: Artemis Verlag, 129.

Gawlikowski, M. 2009. Mithra in: (=Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae, Supplementum), Düsseldorf: Artemis Verlag, 336–338.

Gawlikowski, M. 2009. Palmyra in the Early Islamic Times, in: K. Bartl and A. R. Moaz (eds.), Residences, castles, settlements: Transformation processes from late antiquity to Early Islam in Bilad al-Sham. Proceedings of the International Conference held at Damascus, 5–9 November 2006, (= Orient-Archäologie, Bd. 24), Rahden/Westf.: Verlag Marie Leidorf GmbH, 89–96.

Gawlikowski, M. 2010. A lonely hunter from Palmyra, in: J. M. Burdukiewicz, K. Cyrek, P. Dyczek, K. Szymczak (eds.), Understanding the Past. Papers offered to Stefan K. Kozłowski, Warsaw: WUP, 123–129.

Gawlikowski, M. 2010. Odainat of Palmyra between Rome and Persia, in: E. Dąbrowa (ed.), Hortus historiae: Studies in honour of Professor Józef Wolski on the 100th anniversary of his birthday, Krakow: Historia Iagellonica, 467–479.

Gawlikowski, M. 2010. Palmyra on the Euphrates, Mediterraneo Antico. Economia, Società, Culture, 10(1/2), 129–136.

Gawlikowski, M. 2010. Palmyra. Preliminary report on the forty-fifth season of excavations, PAM, 19, 517–526.

Gawlikowski, M. 2010. The Imperial Cult in Palmyra under the Antonines, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 43–48.

Gawlikowski, M. 2010. The Roman Army in Palmyra under Tiberius, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 49–54.

Gawlikowski, M. 2010. The royalty of Palmyra once again, in: B. Bastl, V. Gassner and U. Muss (eds), Zeitreisen. Syrien – Palmyra – Rom, Vienna: Phoibos Verlag, 65–70.

Gawlikowski, M. 2011. Bagatelles épigraphiques, in: H. Meyza, and I. Zych (eds.), Classica Orientalia. Essays presented to W. A. Daszewski on his 75th Birthday, Warsaw: PCMA, Wydawnictwo DiG, 183–191.

Gawlikowski, M. 2011. Palmyra. Preliminary Report on the Forty-fifth Season of Excavations, PAM, 19, 517–526.

Gawlikowski, M. 2012. Le Tarif de Palmyre et le temple de Rab‘asirê, CRAI 156(2), 765–780.

Gawlikowski, M. 2013. An Egyptian Official in Uncertain Times, ÉT, 26, 231–236.

Gawlikowski, M. 2013. In the footsteps of Prince Abamelek in Palmyra, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009, (=Studia Palmyreńskie, Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 87–96.

Gawlikowski, M. 2013. The Zodiac of the Bel temple in Palmyra, ARAM, 24, 333–342.

Gawlikowski, M. 2014. Gods and Temples in Palmyra, Miscellanea Anthropologica et Sociologica, 15(3), 76–91.

Gawlikowski, M. 2014. Palmyra: Reexcavating the site of the Tariff (Fieldwork in 2010 and 2011), PAM, 23, 415–430.

Gawlikowski, M. 2014. Palmyre entre l’Orient et l’Occident, in: P. Leriche (ed.). Arts et civilisations de l’Orient hellénisé. Rencontres et échanges culturels d’Alexandre aux Sassanides. Hommage à Daniel Schlumberger. Paris: Picard, 201–207.

Gawlikowski, M. 2015. Bel of Palmyra, in: M. Blömer, A. Lichtenberger and R. Raja (eds.), Religious Identities in the Levant from Alexander to Muhammad, Turnhout: Brepolis, 247–254.

Gawlikowski, M. 2016. Palmyre: cité emblématique de l’archéologie syrienne, in: M. al-Maqdissi and E. Ishaq (eds.), La Syrie et le désastre archéologique du Proche-Orient, Beyrouth: Beiteddine Art Festival, 58–61.

Gawlikowski, M. 2016. The portraits of the Palmyrene royalty, in: A. Kropp and R. Raja (eds.), The World of Palmyra, (=Palmyrene Studies, Vol. 1; Scientia Danica. Series H, Humanistica 4, Vol. 6), Copenhagen: Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, 126–134.

Gawlikowski, M. 2016. Trade Across Frontiers: Foreign Relations of a Caravan City, in: J. Ch. Meyer, E. H. Selund and N. Affinset (eds.), Palmyrena. City, Hinterland and Caravan Trade between Orient and Occident Proceedings of the Conference held in Athens, December 1-3, 2012, Oxford: Archaeopress, 19–28.

Gawlikowski, M. 2017. Bel and Baalshamin: Two Lost Temples, in: J. Aruz (ed.), Palmyra Papers: a Mirage in the Desert, New York: Metropolitan Museum of Art, 46–55.

Gawlikowski, M. 2017. Gods and Places: Local and Oecumenical Cults in Syria in the Imperial Period, in: R. Raja (ed.), Contextualising the Sacred in the Hellenistic and Roman Near East. Religious Identities in Local, Regional and Imperial Settings, (=Contextualizing the Sacred, Vol. 8), Turnhout: Brepols, 11–29.

Gawlikowski, M. 2017. Le sanctuaire d’Allat à Palmyre, (=PAM Monograph Series Vol. 8), Warsaw: PCMA, WUP.

Gawlikowski, M. 2017. The urban development of Palmyra, ARAM, 28, 485–496.

Gawlikowski, M. 2018. Le sanctuaire d’Allat à Palmyre, (=PAM Monographs Series, Vol. 8), Warsaw: PCMA, WUP.

Gawlikowski, M. 2018. Polish Excavations in Palmyra 1959-2011, in: H. Saito and T. Sugiyama (eds.), Saving the Syrian Cultural Heritage for the Next Generations: Palmyra. A Message from Nara (Proceedings of a Conference, Nara, July 2017), Nara: Archaeological Institite of Kashihara, 13–16.

Gawlikowski, M. 2019. La maison de la rue des Eglises et son décor stuqué, Syria Supplement, 5, 231–242.

Gawlikowski, M. 2019. La nécropole sud-ouest, in : H. Eristov, Vibert-Guigue (eds.), Le tombeau des trois frères à Palmyre, (=Bibliothèque archéologique et historique), Beyrouth: Presses de l’Ifpo, 89–91.

Gawlikowski, M. 2019. Roman Housing in Palmyra, in: G. Bąkowska‑Czerner, R. Czerner (eds.), Greco‑Roman Cities at the Crossroads of Cultures, Oxford: Archaeopress, 103–108.

Gawlikowski, M. 2019. The Making of a City, in A. M. Nielsen and R. Raja (eds.), The Road to Palmyra, Copenhagen: Ny Carlsberg Glyptotek, 77–90.

Gawlikowski, M. 2020. A prominent family in Palmyra: Elahbel and his kin: Methods and models in ancient history, in: I. Mæhle, P. B. Ravnå and E. H. Seland (eds.), Methods and Models in Ancient History. Essays in Honor of Jørgen Christian Meyer, Athens: Norwegian Institute at Athens, 165–171.

Gawlikowski, M. 2021. Tadmor–Palmyra. A Caravan City between East and West, (=Bibliotheca Artibus et Historiae), Krakow: IRSA.

Gawlikowski, M. 2022. Gods at banquet. A new early monument from Palmyra, in: M. Gawlikowski and D. Wielgosz-Rondolino (eds.) Life in Palmyra, life for Palmyra. Conference in Memory of Khaled al-As‘ad, Warsaw 21-22 April 2016, (=Ancient Near Eastern Studies Supplement Series, Vol. 64), Warsaw 197–211.

Gawlikowski, M. 2022. Scripta Selecta. Palmyra and the Levant, Warsaw: WUP.

Gawlikowski, M. 2022. The marzeha of the priests of Bel and other drinking societies in Palmyra, in: A. Cazimier and S. Skaltsa (eds.), Associations ad Religion in Context. The Hellenistic and Roman Eastern Mediterranean (Kernos. Supplément, Vol. 39), Liège: Presses Universitaires de Liège, 287–299.

Gawlikowski, M. and al-As’ad, K. 2010. The Imperial cult in Palmyra under the Antonines, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 43–48.

Gawlikowski, M. and Gawlikowska, K. 2019. A Painted Diptych from Gerasa, in: A. Pieńkowska, D. Szeląg and I. Zych (eds.), Stories told around the Fountain. Papers offered to Piotr Bieliński on his 70^th Birthday, Warsaw:, PCMA, WUP, 251–258.

Gawlikowski, M. and K. al-As’ad 1989. New Honorific Inscriptions from the Great Colonnade of Palmyra, AAAS, 36/37, 164–171.

Gawlikowski, M. and As’ad, K. 1997. Inscriptions de Palmyre, nouvelles et revisitées, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 10), Warsaw: PCMA, WUP, 23–38.

Gawlikowski, M. and Pietrzykowski, M. 1980. Sculptures du temple de Baalshamin à Palmyre. Syria. Archéologie, Art et histoire, 57(2), 421–452.

Gawlikowski, M. and Żuchowska, M. 2010. La mosaïque de Bellérophon, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 9–42.

Hirsch, O. 1969. Wstępne badania nad ceramiką palmyreńską: w oparciu o materiał z wykopalisk polskich w Palmyrze 1966, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 85–99.

Jakubiak, K. 2013. Via sacra or sacred space in Palmyra, Zeitschrift fur Orient Archaeologie, 6, 144–155.

Jastrzębowska, E. 2013. La christianisation de Palmyre: l’exemple du temple de Bel, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 177–192.

Juchniewicz, K. 2013. Late Roman fortifications in Palmyra, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 193–202.

Juchniewicz, K. and Żuchowska, M. 2013. Remarks on water supply in Palmyra. Results of a survey in 2010, PAM, 22, 341–350.

Juchniewicz, K., al-As’ad, K., and al Hariri, K. 2010. The defense wall in Palmyra after recent Syrian excavations, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 55–74.

Kaim, B. 2005. Palmyrenes and Parthian costume, in: P. Bieliński and F. M. Stepniowski (eds.), Aux pays d’Allat: mélanges offerts à Michał Gawlikowski, Warszawa: Institute of Archaeology, UW, 113–122.

Kołątaj, W. 1970. Wstępny projekt konsolidacji tzw. Świątyni Sztandarów Obozu Dioklecjana w Palmyrze, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 4), Warsaw: WUP, 79–85.

Kowalski, S. P. 1996. Doubtful Christian reutilization of the Baalshamin temple in Palmyra, Damaszener Mitteilungen, 9, 217–226.

Kowalski, S.P. 1994. The Praetorium of the Camp of Diocletian in Palmyra, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 9), Warsaw: PCMA, 39–70.

Kowalski, S.P. 1997. Late Roman Palmyra in literature and epigraphy, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 10), Warsaw: PCMA, 39–62.

Krogulska, M. 1984. Le forum, in: M. Gawlikowski (ed.), Les principia de Dioclétien: “Temple des Enseignes”, (=Palmyre 8), (pp. 70–91). Warsaw: PWN.

Krogulska, M. 1985. A ceramic workshop in the western quarter of Palmyra, in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 43–67.

Krogulska, M. 2005. A lamp from the cella of the temple of Allat in Palmyra, in: P. Bieliński and F. M. Stepniowski (eds.), Aux pays d’Allat: mélanges offerts à Michał Gawlikowski, Warsaw: Institute of Archaeology, UW, 123–129.

Krogulska, M. 2019. Lamps from the temenos of Allat in Palmyra, PAM 28(1), 385–422.

Krzechowicz, G. 1974. Uwagi nad genezą świątyń palmyreńskich, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 5), Warsaw: WUP, 45–82.

Krzyżanowska, A. and Gawlikowski, M. 2014. Monnaies des fouilles polonaises á Palmyre, in: G. Majcherek (ed.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 13), Warsaw: PCMA, WUP.

Kubiak, A. 2013. Des “dieux bons” à Palmyre, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 227–234.

Kubiak, A; K. Jakubiak 2012. An unpublished inscription from Palmyra, Semitica and Classica, 5, 239–244.

Łukasiak, E. 1974. Ikonografia Yarhibôla, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 5), Warsaw: WUP, 7–44.

Majcherek, G. 2005. More churches from Palmyra – an inkling of the late antique city. in: P. Bieliński and F. M. Stepniowski (eds.), Aux pays d’Allat: mélanges offerts à Michał Gawlikowski, Warsaw: Institute of Archaeology, UW, 141–150.

Majcherek, G. 2012. Polish Archaeological Mission to Palmyra. Seasons 2008 and 2009, PAM, 21, 459–479.

Majcherek, G. 2013. Excavating the basilicas, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: UPW, 251–268.

Majcherek, G. 2019. Filling the gap: Mediterranean amphorae in Late antique Palmyra, Syria. Archéologie, Art et histoire, (96), 395–418.

Majcherek, G. 2022. A changing landscape. Churches in the urban context of late antique Palmyra’, in: Gawlikowski, D. and Wielgosz-Rondolino (eds.), Life in Palmyra Life for Palmyra. Conference in Memory of Khaled al-As’ad, Warsaw, April 21st-22nd, 2016, (=Ancient Near Eastern Studies Supplement Series, Vol. 64), Leuven: Peeters, 285–306.

Majcherek, G. 2023. Grain Mills from the Late Roman Legionary Camp in Palmyra, BASOR 389, 21–33.

Makowski, K. 1975. Bogowie i meharyści, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 137–149.

Makowski, K. C. 1985. La sculpture funéraire palmyrénienne et sa fonction dans l’architecture sépulcrale, in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 69–117.

Makowski, K. C. 1985. Recherches sur le banquet miniaturisé dans l’art funéraire de Palmyre, in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.) (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 119–130.

Markowski, B. 2005. The lion of Allat in Palmyra. New museum display project, PAM, 16, 470–474.

Meyza, H. 1985. Remarks on the western aqueduct of Palmyra, in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 27–33.

Myśliwiec, K. 1974. Sculptures trouvées à Palmyre par la mission archéologique polonaise en 1968 et 1969, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 5), Warsaw: WUP, 83–96.

Niepokólczycki, M. 1969. Pomiary geodezyjne terenu „Świątyni sztandarów” w Palmyrze, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 77–83.

Ostrasz, A. 1966. Études sur la restauration du Grand Tétrapyle, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 1), Warsaw: WUP, 46–58.

Pietrzykowski, M. 1997. Adyta świątyń palmyreńskich: studium funkcji i formy, Warsaw: Archet.

Sadurska, A. 1966. Problematyka i historia badań Palmyry, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 1), Warsaw: WUP, 7–19.

Sadurska, A. 1975. Palmyre 1972. Tombeaux dans l’enceinte du Camp de Dioclétien, ÉT, 8, 367–376.

Sadurska, A. 1975. Une nouvelle tessère de Palmyre, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 121–126.

Sadurska, A. 1975. Wykopaliska polskie w Palmyrze 1970: „Świątynia Sztandarów”, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 6–7), Warsaw: WUP, 111–119.

Sadurska, A. and Makowski, K. 1985. Les sculptures palmyréniennes provenant des fouilles polonaises en 1972 dans le “Tombeau Turriforme”: (l’Enceinte de Dioclétien), in: K. Michałowski and M. Gawlikowski (eds.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 8), Warsaw: WUP, 35–41.

Scholl, T. and Taha, A. 1997. Sounding in the courtyard of the Saray in Palmyra (1986), in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 10), Warsaw: PCMA, 63–68.

Sołtan, A. 1969. Ikonografia meharystów palmyreńskich, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 3), Warsaw: WUP, 5–46.

Starcky, J. and Gawlikowski, M. 1985. Palmyre: édition revue et augmentée des nouvelles découvertes. Paris: Librairie d’Amérique et d’Orient.

Trochimowicz, A. and Markowski, B. 2005. Restoration work in the Palmyra Museum in 2004, PAM, 16, 466–469.

Wais, J. 1970. Problemy ikonografii Malakbela, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 4), Warsaw: WUP, 5–67.

Wais, J. 1974. Malakbel and Melqart, in: K. Michałowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 5), Warsaw: WUP, 97–101.

Wielgosz, D. 1977. Funeralia Palmyrena, in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 10), Warsaw: PCMA, WUP, 69–77.

Wielgosz, D. 2000. Le sculture in marmo proconnesio a Palmira. RDA, 24, 96–105.

Wielgosz, D. 2001. Sarcofagi attici a Palmira, RDA, 25, 167–176.

Wielgosz, D. 2004. Osservazioni sul sarcofago palmireno, in: M. Fano Santi (ed.), Studi di archeologia in onore di Gustavo Traversari, Rome: Bretschneider. 929–962.

Wielgosz, D. 2005. La présence de marbres précieux a Palmyre, in: P. Bieliński and F.M. Stepniowski (eds.), Aux pays d’Allat: mélanges offerts à Michał Gawlikowski, Warsaw: Institute of Archaeology, UW, 303-323.

Wielgosz, D. 2010. La sculpture en marbre à Palmyre, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 75–106.

Wielgosz, D. 2013. Coepimus et lapide pingere: marble decoration from the so-called baths of Diocletian in Palmyra, in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 319–332.

Wielgosz, D., Lazzarini, L., Turi, B., and Antonelli, F. 2002. The origin of the marble sculptures from Palmyra, in: L. Lazzarini (ed.), Interdisciplinary studies on ancient stone: Asmosia VI . Proceedings of the sixth international conference of the Association for the Study of Marble and Other Stones in Antiquity, Venice, June 15–18, 2000, Padua: Bottega d’Erasmo, 389–402.

Wielgosz-Rondolino, D. 2016. Orient et Occident unis par enchantement dans la pierre sculptée. La sculpture figurative de Palmyre, in: M. Maqdissi and É. Ishaq (eds.), La Syrie et le désastre archéologique du Proche-Orient “Palmyre cité martyre”, Beyrouth: Beiteddine Art Festival, 65–82.

Wielgosz-Rondolino, D. 2016. Palmyrene portraits from the temple of Allat. New evidence on artists and workshops, in: A. Kropp and R. Raja (eds.), The world of Palmyra, (=Palmyrene Studies Vol. 1; Scientia Danica. Series H, Humanistica 4, Vol. 6), Copenhagen: Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, (166–179).

Witecka, A. 1994. Catalogue of jewellery found in the Tower-tomb of Atenatan in Palmyra. in: M. Gawlikowski and S. P. Kowalski (eds.), (=Studia Palmyreńskie Vol. 9), Warsaw: PCMA, 71–91.

Żuchowska, M. 2000. Quelques remarques sur la Grande Colonnade à Palmyre, BEtOr LII, 187-193

Żuchowska, M. 2003. Test trench in the street of the Great Colonnade, PAM, 14, 291–294.

Żuchowska, M. 2005. Palmyre – cité caravaniere?, in: P. Bieliński and F.M. Stepniowski (eds.), Aux pays d’Allat: mélanges offerts à Michał Gawlikowski, Warsaw: Institute of Archaeology, UW, 325–347.

Żuchowska, M. 2007. Palmyra. Excavations 2002–2005 (insula E by the Great Colonnade). PAM, 17, 439–450.

Żuchowska, M. 2010. Space organisation and house planning at Hellenistic and Roman Palmyra, Światowit, 50(A), 141–153.

Żuchowska, M. 2010. The Western Gate at Palmyra, in: M. Gawlikowski (ed.), (=Studia Palmyreńskie, Vol. 11), Warsaw: PCMA, WUP, 107–114.

Żuchowska, M. 2013. From China to Palmyra: the Value of Silk, Światowit, 9(52), 133–154.

Żuchowska, M. 2013. Palmyra and the far eastern trade. in: M. Gawlikowski and G. Majcherek (eds.), Fifty years of Polish excavations in Palmyra 1959–2009: International conference, Warsaw, 6–8 December 2010, (=Studia Palmyreńskie Vol. 12), Warsaw: PCMA, WUP, 381–388.

Żuchowska, M. 2021. Between realism and artistic convention. Woollen mantles in the iconography of Roman Palmyra, in: S. Harriss, C. Broens and M. Żuchowska (eds.) Textiles in Ancient Mediterranean Iconography, Oxford: Oxbow Books, 161–178.

Żuchowska, M. 2022. Palmyra: the centre of textile production and trade, in: M. J. Olbrycht and S. Müller (eds.) Cities, Trade and Routes. From the Greek World to Iran and the Indus Valley, (=Anabasis. Studia Classica et Orientalia, Vol. 12-13), 268–303.

Żuchowska, M. 2022. Silks from Palmyra in Glocal Context, in: D. Wielgosz-Rondolino and M. Gawlikowski (eds.) Life in Palmyra – Life for Palmyra, Ancient Near Eastern Studies Supplement Series, 64Conference in Memory of Khaled al-As’ad, Warsaw, April 21st-22nd, 2016, Leuven: Peeters, 553–577.

Żuchowska, M. 2023. Textile economy of Roman Palmyra, in: R. Raja and N. Andrade (eds.), Exchange and Reuse. Economy and Circularity at Palmyra, (=Studies in Palmyrene Archaeology and History, Vol. 8), Turnhout: Brepols, 83–98.