Projekt: Rola wydobycia miedzi w kształtowaniu osadnictwa na terenie płn. Omanu w epoce brązu

  • Kierowniczka projektu:
    dr Agnieszka Pieńkowska

    Dane kontaktowe: a.pienkowska@uw.edu.pl

    Współpracownicy:
    • Prof. Barbara Woronko – geolog – Wydział Geologii UW
    • Prof. Krzysztof Bukowski – geolog – Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
    • Dr Hubert Kiersnowski – geolog – Polski Instytut Geologiczny w Warszawie
    Finansowanie:

    Uniwersytet Warszawski, Program „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”, POB IV: Nowe Idee 3B; grant no. BOB 622-321/2023

    Czas trwania:

    sierpień 2023–sierpień 2024

    Kwota:

    PLN 84 346

  • Rola wydobycia miedzi w kształtowaniu osadnictwa na terenie północnego Omanu w epoce brązu. Archeologiczne i geologiczne badania w górskim regionie Qumayrah

    słowa kluczowe: Oman, Magan, metalurgia, epoka brązu

    Projekt dotyczy problemu rozwoju i organizacji siatki osadniczej w Omanie w epoce brązu, czyli w okresie istotnych zmian społeczno-ekonomicznych, kulturowych i osadniczych. Opanowanie przez mieszkańców tego regionu umiejętności wydobycia i przetwórstwa miedzi niewątpliwie odegrało kluczową rolę w tym procesie. Oman czyli starożytna kraina Magan był wówczas głównym eksporterem tego cennego surowca do Mezopotamii, Doliny Indusu i Iranu. Klinowe inskrypcje władców mezopotamskich oraz liczne dokumenty administracyjne dają wgląd w skalę tego handlu i w strategiczne znaczenie tej krainy dla całego regionu Zatoki Perskiej. Jednak obraz jaki wyłania się z mezopotamskich źródeł pisanych jest jednostronny i ukazuje Magan z perspektywy dalekich sąsiadów i partnerów handlowych lub rywali w walce o cenne surowce. Nie pozwala on na zrozumienie sposobu w jaki funkcjonowała i jak zorganizowana była siatka osadnicza w nowej sytuacji gospodarczej.

    Badanie tego zagadnienia w projekcie opiera się na wszechstronnej analizie małych osad, tworzących podstawę tego sprawnie funkcjonującego przez kilkaset lat systemu. Badania będą prowadzone w ścisłej współpracy archeologów z geologami w górskim regionie Qumayrah w płn. Omanie, leżącym u zbiegu ówczesnych ważnych szlaków komunikacyjnych gdzie zlokalizowane zostały też wychodnie miedzi.

    Wykłady i wystąpienia konferencyjne:
    Publikacje:

    Bukowski, K., Pieńkowska, A., Woronko, B., Moska, P., Kiersnowski, H., Piestrzyński, A., & Al-Ghafri, W. A. H. S. (2025). Archaeometallurgy in northern Oman—Diachronic copper production on a smelting site in Wadi al-Salh. Archaeometry, 1–20. https://doi.org/10.1111/arcm.70015

    Pieńkowska, A. (2025). Beyond the major sites: rethinking small-scale copper production in ancient Oman. A preliminary report on the archaeometallurgical survey of the Salh site (Ad Dhahirah Governorate, northern Oman). PAM, 34(1, Regular Issue), 723-740. https://doi.org/https://doi.org/10.37343/uw.2083-537X.pam34.1.35.

    Polecane linki

    Badania CAŚ UW w mikro-regionie Qumayrah