Dolina Qumayrah

Dolina Qumayrah

Qumayrah Valley
Qumayrah–Ayn
Wadi al-Fajj
Ayn Bani Saida
  • Nazwa projektu:

    Omańsko-Polska Misja Archeologiczna w Dolinie Qumayrah
    Omani-Polish Archaeological Mission – the Qumayrah Valley Project

  • Typ stanowiska:

    W wyniku wstępnych badań powierzchniowych zarejestrowano na terenie doliny Qumayrah kilkadziesiąt stanowisk archeologicznych o różnej chronologii, od epoki kamienia po czasy nowożytne. Badania archeologiczne koncentrowały się początkowo na trzech z nich:

    QA 1: cmentarzysko kultury Umm an-Nar
    QA 2: obozowisko neolityczne
    QA 3: osada z epoki brązu i żelaza, wieś z okresu późnoislamskiego

    Lokalizacja:

    Północny Oman
    Góry Hadżar
    Gubernatorstwo az-Zahira, wilajet Dank

Historia badań:

Badane przez misję CAŚ UW w latach:

2015–

Typ badań:

Badania powierzchniowe, wykopaliska

Kierownicy badań:

Kierownik projektu: Piotr Bieliński, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
Kierownicy podprojektów:
– Osadnictwo z epoki brązu – Piotr Bieliński, CAŚ UW
– Osadnictwo z epoki żelaza – Agnieszka Pieńkowska, CAŚ UW
– Cmentarzyska z epoki brązu – Łukasz Rutkowski, CAŚ UW
– Prehistoria doliny Qumayrah – Marcin Białowarczuk, IA UW

Instytucje współpracujące:

– Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
– Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Sułtanatu Omanu

Informacje dodatkowe:

W lutym 2019 roku Narodowe Centrum Nauki przyznało grant na projekt prof. Piotra Bielińskiego złożony przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW w konkursie Harmonia 10: „Rozwój osadnictwa w epoce brązu i żelaza w górach północnego Omanu” (2018/30/M/HS3/00635).

Opis stanowiska i badań

Obszar koncesji obejmuje pozostałości archeologiczne znajdujące się wzdłuż ponad dziesięcio kilometrowej długości, L-kształtnego obniżenia pomiędzy masywami górskimi wchodzącymi w skład łańcucha Jebel Hadjar. Na styku dwóch dolin górskich znajduje się wieś Qumayrah, od której pochodzi nazwa badanego mikroregionu. Na dwóch krańcach terenu koncesji znajdują się mniejsze osiedla, Al-Ayn Bani Saidah (na południu) oraz Bilt (na wschodzie).

Na jesieni 2015 roku został przeprowadzony krótki rekonesans archeologiczny, w wyniku którego sporządzono wstępną inwentaryzację archeologiczną terenu rejestrując obecność stanowisk archeologicznych pochodzących z kilku tysiącleci – od epoki kamienia po okres islamski – i różnych typów, od obozowisk prehistorycznych, przez stanowiska grobowe, po osady i budowle wieżowe. W samym najbliższym sąsiedztwie wsi Ayn Bani Saidah znajdują się stanowiska wszystkich wymienionych typów.

Kompleksowe badania tak rozmaitych pozostałości wymagały wyodrębnienia podprojektów koncentrujących się na poszczególnych zagadnieniach. W roku 2016 rozpoczęto wykopaliska w ramach odrębnych kierunków badawczych na trzech stanowiskach w sąsiedztwie wioski Al-Ayn Bani Saidah: na stanowisku cmentarnym z wczesnej epoki brązu (QA 1), obozowisku neolitycznym (QA 2), a także na stanowisku osadniczym z epok żelaza i brązu (QA 3).

Inne materiały na temat misji:
Sezon po sezonie – Newsletter PCMA:
Doniesienia medialne:

maj 2019: Polacy na Bliskim Wschodzie (Radio Dla Ciebie)
luty 2019: Grant Harmonia na badania Centrum w Omanie (CAŚ UW)
luty 2018: Oman wyrósł na palmach daktylowych (Polskie Radio Jedynka)
styczeń 2018: Ancient settlements unearthed in Qamira (Oman Daily Observer)
styczeń 2018: Three important archaeological sites unearthed in Oman (Times of Oman)
czerwiec 2016: Launch of the first Polish archaeological project in Oman (Science in Poland)
czerwiec 2016: Polscy archeolodzy badają grobowce w Omanie (Rzeczpospolita)
czerwiec 2016: Grobowce sprzed 5 tys. lat (Polskie Radio Jedynka)
maj 2016: Ruszył pierwszy polski projekt archeologiczny w Omanie (Nauka w Polsce)
listopad 2015: Polish archaeologists discover ‚prehistoric’ site in Oman (Radio Poland)
listopad 2015: Polscy archeolodzy w Omanie (Nauka w Polsce)

Inne:

Ulotka na temat badań przygotowana dla lokalnej społeczności Qumayrah Archaeological Project 2017 (PDF)

Wystąpienia konferencyjne i wykłady:

2019 Konferencja: The Third Neolithic Conference of the Arabian Peninsula, Kuwejt
– Marcin Białowarczuk – referat: „New prehistoric sites in the Qumayrah Valley, Oman. Preliminary results of two seasons of investigations”

2019 Konferencja: Seminar for Arabian Studies, Lejda
– Łukasz Rutkowski – referat: “What is with that floor? Some thoughts on organization of the burial space inside QA 1-1, an Umm an-Nar tomb in Wadi al-Fajj (Oman)”

2019 Konferencja „Polacy na Bliskim Wschodzie 2019”, Warszawa
– Piotr Bieliński – referat: „Osadnictwo z epoki brązu i wczesnego żelaza w górskiej dolinie wadi Qumayrah (Oman). Badania na stanowiskach QA 3 i QA 21”
– Marcin Białowarczuk, Agnieszka Szymczak – referat:„Qumayrah Archaeological Project – dwa sezony badań powierzchniowych”
– Łukasz Rutkowski – referat: „Badania nad cmentarzyskiem kultury Umm an-Nar w północnym Omanie. Grobowiec QA 1–1 na półmetku badań”

2018 Konferencja: 11th International Conference on the Archaeology of the Ancient Near East, Monachium
– Agnieszka Pieńkowska – referat: „Iron Age settlement in the region of Qumayrah, Oman”

2018 Konferencja: Seminar for Arabian Studies, Londyn
– Marcin Białowarczuk, Agnieszka Szymczak – poster: „Overview of the latest prehistoric research in Qumayrah Valley, Oman”
– Agnieszka Pieńkowska – poster: „Bronze Age settlement in the region of Qumayrah, Oman. Results of investigations by the Omani-Polish Archaeological Mission after three seasons of fieldwork”

2018 Konferencja „Polacy na Bliskim Wschodzie, 2018″, Warszawa
– Marcin Białowarczuk, Agnieszka Szymczak – referat: „Osadnictwo neolityczne doliny Qumayrah w północnym Omanie”
– Agnieszka Pieńkowska – referat: „Epoka brązu i żelaza w regionie Qumayrah w centralnym Omanie. Wyniki badań wykopaliskowych w sezonie 2016–2017”
– Łukasz Rutkowski – referat: „Cmentarzysko grobowców kultury Umm an-Nar. Wyniki drugiego sezonu badań wykopaliskowych na stanowisku Qumayrah-Ayn 1 (Oman)”

2018 Wykład plenarny, Instytut Archeologii i Etnologii, Uniwersytet Gdański, Gdańsk
– Marcin Białowarczuk – referat: „Neolityczny przemysł krzemienny w basenie Zatoki Perskiej i pojęcie neolitu arabskiego – badania w Kuwejcie i Omanie”

2017 Konferencja „Polacy na Bliskim Wschodzie 2017”, Warszawa
– Marcin Białowarczuk – referat: „Qumayrah-Ayn 2 — nowe stanowisko technokompleksu Fasad w północnym Omanie? Wstępne wyniki badań rozpoznawczych i perspektywy badawcze”
– Łukasz Rutkowski – referat: „Cmentarzysko Qumayrah-Ayn 1 (Oman); wyniki pierwszego sezonu badań wykopaliskowych”

2017 Konferencja sprawozdawcza Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, Warszawa
– Łukasz Rutkowski – referat: „Tradycje sepulkralne starożytnej Arabii. Badania archeologiczne w regionie Qumayrah (Oman) 2015–2016 i związane z nimi pomysły na dalsze działania naukowe

Bibliografia projektu:

Pieńkowska, A., (2020), Iron Age Settlement in the Region of Qumayrah, Oman w: Proceedings of the 11th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, 04-07 April 2018, Munich, Volume 2, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 331–340

Pieńkowska, A., (2019), A 3rd millennium BC stone stamp seal from the Omani site of Qumayrah Ayn 3, w: A. Pieńkowska, D. Szeląg,& I. Zych (Eds.), Stories told around the fountain. Papers offered to Piotr Bieliński on the occasion of his 70th birthday, Warsaw: University of Warsaw Press; PCMA UW, 535–546 (DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323541714.pp.535-546)

Białowarczuk, M, Szymczak, A. (2019), New Neolithic sites in the western al‐Hajar mountains. Arab Arch Epig. 2019; 00: 113 (DOI: https://doi.org/10.1111/aae.12132)

Białowarczuk, M., Szymczak, A. (2019), Overview of the latest prehistoric research in Qumayrah Valley, Sultanate of Oman, Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 49, 25–31 (Open Access)

Białowarczuk, M., Szymczak, A. (2018), Second season of prehistoric investigations in the Qumayrah Valley, Northern Oman, Polish Archaeology in the Mediterranean 27/1, 445–463 (DOI: 10.5604/01.3001.0013.2009)

Białowarczuk, M. (2017), Preliminary report on Qumayrah–Ayn 2, a new prehistoric site in northern Oman, Polish Archaeology in the Mediterranean 26/1, 543–555 (DOI: 10.5604/01.3001.0012.1804)

Rutkowski, Ł. (2017), Archaeological investigation of Early Bronze Age burial site QA 1 in Wadi al-Fajj in northern Oman: results of the 2016 season, Polish Archaeology in the Mediterranean 26/1, 523–542 (DOI: 10.5604/01.3001.0012.1803)

Galeria: