Postrzeganie zdrowia w Dolinie Nilu – podsumowanie konferencji w Kairze

W dniach 8–9 kwietnia 2026 roku w Kairze odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa zatytułowana „Perceptions of health in the Nile Valley: The social and cultural dimension of healing practice in the Egyptian context from Antiquity to the Middle Ages (4th Millennium BCE – 15th Century CE)”. Wydarzenie miało miejsce w siedzibach Stacji badawczej w Kairze CAŚ UW oraz Institut français d’archéologie orientale (Ifao).

Konferencję zorganizował dr Gabriele Mario Conte w ramach programu Ifao–PCMA Post-Doctoral Fellowship, który wspiera zaawansowane badania nad historią i archeologią Egiptu oraz Doliny Nilu. Celem konferencji było zbadanie, w jaki sposób pojęcia zdrowia, choroby i leczenia kształtowane były przez konteksty kulturowe, społeczne i religijne od starożytności po średniowiecze.

W konferencji wzięli udział badacze zajmujący się medycyną starożytnego Egiptu, świata grecko-rzymskiego, koptyjskiego i islamskiego, a także specjaliści z dziedzin pokrewnych, takich jak bioarcheologia, antropologia, archeometria, paleopatologia oraz historia nauki. Wydarzenie zgromadziło ponad 50 uczestników, zarówno stacjonarnie, jak i online.

Program konferencji obejmował 26 referatów i posterów, podzielonych na cztery sesje tematyczne:
1. Narrating health and healing – koncentrująca się na tradycjach tekstowych i przekazie wiedzy medycznej.
2. Materialising health and healing – poświęcona kulturze materialnej, przedmiotom i substancjom związanym z praktykami leczniczymi.
3. Embodying health and healing – analizująca ciało ludzkie jako źródło informacji o zdrowiu, chorobach i leczeniu.
4. Socialising health and healing – badająca struktury społeczne i ramy kulturowe kształtujące praktyki opieki zdrowotnej.

Cztery główne wykłady podsumowujące przedstawiły interdyscyplinarne podejścia do badań nad medycyną i praktykami leczniczymi w przeszłości:
• Rita Lucarelli (University of California, Berkeley) – „The so-called Magico-Medical Papyri and Magical Thinking in Ancient Egypt”.
• Timothy Insoll (University of Exeter) – „Materialising Medicine in the past of Sub-Saharan Africa – Beyond Interpretation? Insights from Archaeology, Ethnography, and Archaeometry”.
• Iwona Kozieradzka-Ogunmakin (University of Exeter / University of Warsaw) – „The Body of Evidence: Bioarchaeological contributions to the study of health and disease in Ancient Egypt”.
• Anne Austin (University of Missouri–St. Louis) – „Healthmaking in the Past: A Social Model of Health Disparities in Ancient Egypt”.

Nagrania wszystkich sesji konferencyjnych są dostępne na kanale YouTube Ifao (link).

Materiały pokonferencyjne zostaną opublikowane wspólnie przez Ifao oraz CAŚ UW, przyczyniając się do poszerzenia wiedzy nad historią medycyny i praktyk leczniczych w Dolinie Nilu.