Stories Told around the Fountain

  • Agnieszka Pieńkowska, Dariusz Szeląg, Iwona Zych (red.), Stories told around the fountain. Papers offered to Piotr Bieliński on his 70th Birthday, Warszawa: PCMA, WUW, 2019

    Warszawa 2019
    ISBN 978-83-235-4163-9 (druk)
    ISBN 978-83-235-4171-4 (online)
    786 stron
    Oprawa twarda

    Teksty zawarte w tomie okolicznościowym dedykowanym prof. Piotrowi Bielińskiemu na siedemdziesięciolecie urodzin dotyczą archeologii, ikonografii i kultu, ceramiki oraz innych aspektów kultury materialnej starożytnego Bliskiego Wschodu. Chronologiczne i geograficzne spektrum poruszanych w nich zagadnień odzwierciedla zainteresowania badawcze Jubilata związane przede wszystkim z epoką brązu na Bliskim Wschodzie, od północnej Mezopotamii po Półwysep Arabski. Autorzy ofiarowanych mu tekstów sięgają w nich jeszcze dalej, do Egiptu, Cypru i rzymskich prowincji południowo-wschodniej Europy. Choć większość kontrybucji dotyczy epoki brązu, są wśród nich również takie, które dotyczą okresu neolitu z jednej strony, poprzez czasy rzymskie po okres islamski z drugiej.

    Pięć spośród 42 tekstów porusza tematy związane ze stanowiskiem Tell Arbid – miastem w północnej Mezopotamii, które zostało poznane dzięki wykopaliskom Bielińskiego trwającym od 1996 do 2010 roku. Autorzy – członkowie misji tej wykopaliskowej – omawiają ceramikę (M. Momot, Ł. Rutkowski), także pod kątem jej związku z dietą starożytnych mieszkańców miasta (J. Piątkowska-Małecka i A. Smogorzewska), dane bioarcheologiczne na temat kobiet z Tell Arbid (A. Sołtysiak), a także pochówki dziecięce z okresu Niniwa 5 (D. Szeląg i Z. Wygnańska).

    Jednak zagadnienia poruszane w tomie są rozmaite i często przekrojowe. Krajobraz miejski jak i niezurbanizowany północnej Mezopotamii w epoce brązu przewija się w tekstach dotyczących dawnych i bieżących badań wykopaliskowych i powierzchniowych (R. Koliński, M. Masetti-Rouault i O. Rouault), jak również szerszych omówieniach ich rezultatów (K. Jakubiak, A. Reiche, Ö. Tunca). Takie podejście jest widoczne w serii artykułów, które zagłębiają się w analizę ikonograficzną związaną z rozmaitymi aspektami religii i kultu, mitologii oraz przedstawień władców od epoki brązu po Imperium Rzymskie (L. Bachelot, M. Bietak, P. Dyczek, K. Gawlikowska and M. Gawlikowski, H. Meyza, A. Otto and B. Einwag, R. Pierobon Benoit, P. Steinkeller, I. Zych), a także w analizach opartych na tekstach źródłowych (O. Drewnowska, P. Michałowski, P. Taracha). Szczególne miejsce wśród tych prac zajmują teksty poświęcone pieczęciom i ich użyciu w Mezopotamii (C. Kepinski, M. Luciani, D.J.W. Meijer, P. Steinkeller) i na terenach ościennych w różnych okresach (M. Iskra, A. Pieńkowska).

    Dzbany ze stemplami królewskich serechów są cytowane jako świadectwo intensywnego handlu pomiędzy wczesnymi władcami z Doliny Nilu a Bliskim Wschodem (K.M. Ciałowicz). Kultura materialna przewija się także w artykułach na temat neolitycznych materiałów budowlanych, (M. Białowarczuk), stroju i akcesoriów (S.N. Amirov i Y.V. Lun’kova), przedmiotów kościanych i amuletów e formie zwierząt (F. Pinnock, C.E. Suter), ciężarków tkackich (A. Ulanowska), a także całej gamy naczyń ceramicznych, od epoki brązu (M. Kelly-Buccellati, D. Lawecka, Ł. Rutkowski) do okresu hellenistycznego (M. Momot) i islamskiego (M. Mierzejewska). Zainteresowanie kulturą materialną podbija też studium wczesnych instrumentów perkusyjnych z Mezopotamii (P. Michałowski).

    O szerokim zakresie osiągnięć zawodowych Jubilata świadczy fakt, iż w tomie znalazły się również teksty poświęcone nowoczesnym standardom dokumentacyjnym, ich rozwojowi oraz zastosowaniu w archeologii Bliskiego Wschodu (M. Rekowska i W. Nowakowski, P. Zakrzewski), projektom konserwatorskim (M. Kowalczyk i M. Olbryś) oraz kreatywnemu zachowaniu dziedzictwa (G. Buccellati). To ostatnie wiąże się również z apelem M. Al.-Maqdissi’ego w związku z przyszłością badań archeologicznych w Syrii.

    Jak przystało na tom jubileuszowy, otwiera go część pt. „Stories about Piotr”. Jest tam zwyczajowa krótka biografia i lista publikacji, ale także cztery eseje poświęcone Bielińskiemu, nie tylko jako archeologowi (W. Borodziej, S.K. Kozłowski, W. Lengauer, and W. Tygielski). Oferują one bardzo osobiste spojrzenie na temat Uniwersytetu Warszawskiego jako instytucji naukowej oraz alma mater Profesora, z którą jest związany zawodowo przez ponad pół wieku.

    Do pobrania: