Kadero

Kadero

  • Nazwa projektu:

  • Typ stanowiska:

    Pozostałości osady i cmentarzyska neolitycznego oraz cmentarzyska kultury meroickiej

    Lokalizacja:

    Sudan
    20 km na północny-wschód od Chartumu i 6,5 km na wschód od obecnego nurtu Nilu

    Datowanie:

    – neolit chartumski (od 2 połowy V do początków IV tysiąclecia p.n.e.)
    – okres meroicki
    – średniowiecze (?)

Najciekawsze odkrycia:

– osada neolityczna (fragmenty naczyń ceramicznych, wyrobów kamiennych, kościanych, drobne ozdoby osobiste);
– cmentarzysko neolityczne: blisko 250 pochówków, w tym nieliczne bogato wyposażone groby;
– kości zwierząt udomowionych, szczątki roślin, prawdopodobnie już uprawianych;
– pozostałości cmentarzyska kultury meroickiej: stosunkowo ubogo wyposażone pochówki (prawdopodobnie datowane na pierwszą połowę 1 tys. n.e.)

Historia badań:

Badane przez misję CAŚ UW w latach:

1972–2003

Typ badań:

Badania wykopaliskowe

Kierownicy badań:

Lech Krzyżaniak (1972–2003)

Instytucje współpracujące:

– Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
– Muzeum Archeologiczne w Poznaniu

Informacje dodatkowe:

Stanowisko po raz pierwszy zarejestrowane zostało przez A. J. Arkella w 1940 r. W 1955 r. H. N. Chittick opisał materiał zebrany z powierzchni stanowiska i ustalił jego chronologię na okres neolitu chartumskiego.

Opis stanowiska i badań:

Badania w Kadero prowadzone były z ramienia Stacji Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w Kairze (obecnie Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW) oraz Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, pod kierunkiem Lecha Krzyżaniaka. W latach 1972–2003 przeprowadzono łącznie 17 kampanii wykopaliskowych.

Na stanowisku przebadano zarówno neolityczną osadę jak i cmentarzysko – użytkowane w tym samym okresie. Osada w Kadero jest jedną z najlepiej przebadanych osad wczesnoneolitycznych w Sudanie. Dostarcza istotnych informacji na temat środowiska naturalnego, jak również życia codziennego jej mieszkańców, gospodarki, wymiany dóbr. W obrębie cmentarzyska przebadano ok 250 pochówków. Jest ono jedyną tak szeroko przebadaną nekropolą z tego okresu na terenie Sudanu. W wyposażeniu grobowym odkryto między innymi naczynia ceramiczne, biżuterię, narzędzia kamienne i krzemienne, utensylia kosmetyczne. Na podstawie danych z badań na nekropoli możliwe było odtworzenie struktury społecznej ludności wczesnej fazy neolitu chartumskiego.
Badania miały charakter interdyscyplinarny, przeprowadzono między innymi analizy antropologiczne.

Inne materiały na temat misji:
Bibliografia projektu:

Krzyżaniak, L. (2004). Kadero: Preliminary report, 2003. Polish Archaeology in the Mediterranean 15, 273–276.

Krzyżaniak, L. (2002). Kadero: Preliminary report, 2001. Polish Archaeology in the Mediterranean 13, 227–233.

Krzyżaniak, L. (2000). Kadero: Preliminary report, 1999. Polish Archaeology in the Mediterranean 11, 223–226.

Krzyżaniak, L. (1998). Kadero: Excavations 1997. Polish Archaeology in the Mediterranean 9, 155–157.

Krzyżaniak, L. (1994). Kadero 1993. Polish Archaeology in the Mediterranean 5, 111–114.

Krzyżaniak, L. (1993). Kadero, 1991. Polish Archaeology in the Mediterranean 4, 94–97.

Chłodnicki, M. (1987) Ceramics from the Neolithic Cemetery at Kadero – Central Sudan, Archeologie du Nil Moyen, 2:141–147.

Krzyżaniak, L. (1986). Kadero. In Z. Kiss (Ed.), 50 lat polskich wykopalisk w Egipcie i na Bliskim Wschodzie, Warszawa, 97–100.

Dzierżykray-Rogalski, T. (1984). Remarks on the position of human Romains in the Neolithic Graves at Kadero (Central Sudan). In L. Krzyżaniak, M. Kobusiewicz (Eds.), Origin and Early Developement of Food-Producing Cultures in North-Eastern Africa, 33–335

Gautier, A. (1984). The fauna of the Neolithic site of Kadero (Central Sudan). In L. Krzyżaniak, M. Kobusiewicz (Ed.), Origin and Early Developement of Food-Producing Cultures in North-Eastern Africa, 317–319

Klichowska, M. (1984). Plants of the Neolithic Kadero (Central Sudan), a palaeoethnobotanical study of the plant impressions on pottery. In L. Krzyżaniak, M. Kobusiewicz (Eds.), Origin and Early Developement of Food-Producing Cultures in North-Eastern Africa, 321–326

Krzyżaniak, L. & Kobusiewicz, M. (Eds.) (1984). Origin and Early Developement of Food-Producing Cultures in North-Eastern Africa, Poznań.

Promińska, E. (1984). The demography of the populations fron Kadero (Central Sudan). In L. Krzyżaniak, M. Kobusiewicz (Eds.), Origin and Early Developement of Food-Producing Cultures in North-Eastern Africa, 327–331

Dzierżykray-Rogalski, T. (1977). Neolithic Skeletons from Kadero, Current Anthropology 18, 595–596. Chłodnicki, M. (1982). Z badań nad ceramiką z osady neolitycznej w Kadero, Sudan, Przegląd Archeologiczny, 30, 81–117.

Krzyżaniak, L. (1975). Kadero (first season, 1972), Etudes et Travaux, 8, 361–366

Krzyżaniak, L. (1979). Kadero (fourth-sixth, 1975-1976), Etudes et Travaux nr 11, 245–252

Krzyżaniak, L. (1978). New light on Early food-production in the Central Sudan, Journal of African History 19, 159–172

Krzyżaniak, L. (1976). Kadero (second-third season, 1973-1973/4), Etudes et Travaux, 9, 283–287

Krzyżaniak, L. (1968). Neolithic sites at Old Dongola (Sudan). Fontes Archaeologici Posnanienses, 19, 1–5

Chittick, H. N. (1955). Two Neolithic Sites Near Khartoum, Kush, 3, 75–81

Arkell, A. J. (1953). Shaheinab: an account of the excavation of a neolithic occupation site carried out for the Sudan Antiquities Service in 1949–50. London, Oxford University Press

Galeria: