Polsko–Egipska Misja Archeologiczna w Marina el-Alamein

Polsko–Egipska Misja Archeologiczna w Marina el-Alamein
Polish–Egyptian archaeological mission to Marina el-Alamein

Najciekawsze odkrycia:

– dom H 41 ze śladami kultu prywatnego
– łaźnie prywatne – struktura H 39
– nekropola z kilkoma różnymi formami monumentów funeralnych

Historia badań:

Badane przez misję CAŚ UW w latach:

1987–

Typ badań:

wykopaliska

Kierownicy badań:

Wiktor Andrzej Daszewski (1987–2011)
Krzysztof Jakubiak (od 2012)

Instytucje współpracujące:

– Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
– Politechnika Wrocławska
– Ministerstwo Starożytności Egiptu

Opis stanowiska i badań:

Stanowisko Marina el-Alamein, czyli starożytne Leukaspis bądź Antiphrae, położone jest na północnym wybrzeżu Egiptu, około 300 km od stolicy kraju oraz około 100 km na zachód od Aleksandrii. Odkrycia ruin starożytnego miasta dokonano przypadkiem w połowie lat 80-tych XX wieku podczas prac związanych z budową kurortu turystycznego oraz przystani dla statków. W II połowie lat 80-tych XX wieku na podstawie zezwolenia władz egipskich rozpoczęto prace ratunkowe a następnie wykopaliska archeologiczne.

Funkcjonowanie starożytnego miasta datuje się na okres grecko–rzymski pomiędzy II w. p.n.e. a V/VI w. n.e. W początkowej fazie badań wytyczono zasięg stanowiska. Miasto rozciągało się na ponad kilometr w orientacji wschód–zachód oraz ponad pięć kilometrów w kierunku południowym mierząc od laguny. W sumie stanowisko obejmowało około 50 hektarów. Hellenistyczno–rzymska osada portowa wyróżnia się bogatą architekturą funeralną oraz mieszkalną. Osiedle zajmowało dość duży obszar, jednak z powodu braku materiału porównawczego dotyczącego charakteru osadnictwa na tym terenie nie sposób określić czy większy względem innych stanowisk.

Starożytne miasto Marina el-Alamein podzielić możemy na trzy sektory. Północna część miasta składała się z portu, jednak pozostałości tej części stanowiska ze względu na prace budowlane prowadzone w latach 80-tych XX wieku zostały bezpowrotnie utracone. Na południe od domniemanego portu zlokalizowano dzielnice mieszkalne, a także przestrzeń publiczną. Na południe od nich następuje dość znaczne obniżenie terenu, a następnie lekkie podwyższenie, na którym rozplanowano nekropolę. Niewykluczone jest, że budowniczy miasta wykorzystali naturalne ukształtowanie terenu tak, aby oddzielić strefę funeralną od przestrzeni miejskiej. Ukształtowanie terenu determinowało rozlokowanie poszczególnych stref miasta, należy również wziąć pod uwagę, że rozplanowanie urbanistyczne całej przestrzeni miejskiej podporządkowane było czynnikom klimatycznym panującym w tym mikroregionie.

Polsko-Egipska Misja Archeologiczna pod kierunkiem Wiktora A. Daszewskiego od lat 80-tych prowadziła badania ratunkowo-konserwatorskie oraz badania archeologiczne na terenie nekropoli. Od 2012 roku kierownikiem misji został Krzysztof Jakubiak, który prowadzi badania archeologiczne w rejonie zabudowy miejskiej miasta. W 2019 roku podjęto decyzję o synchronizowaniu działań archeologicznych z pracami konserwatorskimi celem stworzenia jednego dużego interdyscyplinarnego zespołu badawczego.

Inne materiały na temat misji:
Rezultaty badań:

Sezon po sezonie – „Newsletter PCMA”:

Bibliografia projektu:

Jakubiak, K. (2018). Marina el Alamein. Newly discovered bath after the 2017 season, Polish Archaeology in Mediterranean 27, 57–66

Jakubiak, K. (2016). Preliminary report on polish excavations at Marina el Alamein in the 2012–2015 seasons, Polish Archaeology in the Mediterranean 25, 127–144

Daszewski, W. A. (2011). Graeco-Roman town and necropolis in Marina el-Alamein, Polish Archaeology in the Mediterranean 20, 421–456

Herbich, T.,von der Osten-Woldenburg, H., Zych, I. (2011). Geophysics applied to the investigation of Graeco-Roman coastal towns west of Alexandria: the case of Marina el-Alamein. In H. Meyza & I. Zych (eds.), Classica Orientalia: Essays Presented to Wiktor Andrzej Daszewski on his 75th Birthday (pp. 209–231), Warsaw

Daszewski, W. A. (2003). Marina el-Alamein. Excavation Report 2002, Polish Archaeology in the Mediterranean 14, 49–71

Daszewski, W. A. (2002). Marina el-Alamein Season 2001, Polish Archaeology in the Mediterranean 13, 73–86

Skoczylas, J. (2002). Petroarcheologiczne badania w Marina el Alamein w Egipcie, Przegląd Geologiczny 50 (Nr 12), 1177–1180

Daszewski, W. A. (2001). Marina el-Alamein. Season 2000, Polish Archaeology in the Mediterranean 12, 47–61

Daszewski, W. A. (2000). Marina 1999, Polish Archaeology in the Mediterranean 11, 39–46

Daszewski, W. A. (1998). La nécropole de Marina el-Alamein. In S. Marchegay, M. Le Dinahet & J. Salles (eds), Nécropoles et pouvoir. Idéologies, pratiques et interprétations. Actes du colloque théories de la nécropole antique, Lyon, 21–25 Janvier 1995 (pp. 229–241), Lyon: de Boccard

Daszewski, W. A. (1995). Marina el Alamein – czyli odkrywanie nieznanego miasta. In M. L. Bernhard (ed), Od Nilu do Eufratu. Polska archeologia śródziemnomorska 1981–1994, Warszawa: PCMA 1995, 53–60

Daszewski, W. A. (1994). Marina el Alamein 1993, Polish Archaeology in the Mediterranean 5, 21–33

Daszewski, W. A. (1993). Marina el Alamein 1992, Polish Archaeology in the Mediterranean 4, 23–31

Daszewski, W. A. (1992). Marina el Alamein 1991, Polish Archaeology in the Mediterranean 3, 29–38

Daszewski, W. A. (1991). Marina el Alamein. The site of an unknown Graeco-Roman settlement on the Mediterranean coast of Egypt. In W. Daszewski et alli (eds), Marina el Alamein Archaeological Background and Conservation Problems. The Polish–Egyptian Preservation Mission at Marina 1988. The Polish Excavation Mission at Marina 1987–89 (pp. 5–18), Warszawa

Daszewski, W. A. (1991). Marina 1990, Polish Archaeology in the Mediterranean 2, 31–37

Daszewski, W. A., Majcherek, G., Sztetyłło, Z., Zych, I. (1990). Excavations at Marina el Alalmein 1987–1988. In Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts in Kairo 46, 15–51.


Galeria:

Posted in: