-
KUP ONLINE
Financed from the “Excellent Science” program of the Ministry of Science and Higher Education, Republic of Poland (agreement No. DNM/SP/512636/2021).
-
Artur Obłuski i Dorota Dzierzbicka (red.), Old Dongola: Development, Heritage, Archaeology. Fieldwork in 2019–2021 (=Polish Publications in Mediterranean Archaeology 8), Leuven–Paryż–Bristol: Peeters 2025.
„Polish Publications in Mediterranean Archaeology” to seria wydawnicza Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW publikowana przez wydawnictwo Peeters.
Leuven 2025
ISBN: 978-90-429-5304-8
eISBN: 978-90-429-5305-5
https://doi.org/10.2143/9789042953055
X-416 p.Stara Dongola była stolicą średniowiecznego, chrześcijańskiego królestwa Makurii (dzisiejszy Sudan) od początku VI do XIV wieku. Choć dwór królewski opuścił miasto w 1364 roku, Dongola pozostawała ważnym ośrodkiem miejskim z rozległymi dzielnicami mieszkalnymi funkcjonującymi na wzgórzu cytadeli i wokół niego aż do końca XIX wieku. Ekspedycja archeologiczna Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego prowadzi tam badania od 1964 roku. W 2018 roku rozpoczął się nowy projekt badawczy „UMMA. Urban Metamorphosis of the Community of a Medieval African Capital City”, finansowany przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERC).
UMMA (arab. ‘wspólnota’) to projekt interdyscyplinarny, pomyślany jako pierwsze studium faz przejściowych afrykańskiej wspólnoty chrześcijańskiej zamieszkującej Starą Dongolę oraz kształtowania się muzułmańskiego miasta-państwa, zorganizowanego według odmiennych paradygmatów społecznych i religijnych. Projekt bada wpływ osłabienia władzy centralnej oraz migracji plemion arabskich na stolicę królestwa i jej społeczność, a także stara się prześledzić wzorce ciągłości i zmian na poziomie gospodarstw domowych. Jest to jeden z nielicznych projektów wykopaliskowych w Sudanie systematycznie prowadzonych na głęboko warstwowym stanowisku miejskim obejmującym okres Funj (XVI–XVIII wiek).
W sezonach terenowych 2019–2021 zespół kontynuował badania struktur wewnątrz i poza murami miasta. Wykopaliska dostarczyły nowych danych o społeczeństwie dongolańskim i przesunęły zakres chronologiczny badań do XIV wieku, rzucając światło na przejście do okresu Fundż.
Dr hab. prof. UW Artur Obłuski (CAŚ UW), kierownik projektu UMMA i ekspedycji do Starej Dongoli, jest archeologiem i nubiologiem, który poświęcił swoją karierę naukową badaniu okresów przejściowych w historii społeczeństw Doliny Nilu. Jest również prezydentem International Society for Nubian Studies.
Dr Dorota Dzierzbicka (CAŚ UW), kierowniczka terenowa projektu UMMA, jest archeolożką z doświadczeniem badawczym na stanowiskach w Egipcie i Sudanie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na historii gospodarczej Doliny Nilu – od zarządzania gospodarstwem domowym po handel dalekosiężny.
Okładka: Zdjęcie lotnicze Domu Mekka w Starej Dongoli (fot. A. Chlebowski).
Do pobrania (pliki PDF):
Full Text (PDF)
